Tia cực tím (hay còn gọi là tia UV) là một thành phần vô hình của ánh sáng mặt trời luôn hiện diện xung quanh chúng ta xuyên suốt cả năm, do đó, việc sử dụng các biện pháp bảo vệ như thoa kem chống nắng bất kể mọi mùa là một nguyên tắc sống còn trong việc chăm sóc da. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa thực sự hiểu rõ sự nguy hiểm của loại tia này đối với cấu trúc tế bào biểu bì.
Tại sao chúng ta lại phải phòng chống chúng một cách cực đoan đến vậy? Và giữa vô vàn các chỉ số như SPF hay PA trên các lọ kem chống nắng, đâu mới là sự lựa chọn tối ưu nhất cho bạn? Bài viết dưới đây sẽ giải mã toàn bộ những kiến thức cốt lõi nhất về tác hại của loại tia này cũng như bí quyết bảo vệ nhan sắc vượt thời gian.
Phân loại và tác hại của tia cực tím đối với làn da
Bức xạ mặt trời được cấu thành từ nhiều yếu tố, trong đó phần bức xạ mang tên gọi tiếng Anh là “Ultra Violet” (thường được viết tắt là UV) chính là tác nhân trực tiếp nhắm vào làn da. Cụ thể, bức xạ này được giới khoa học chia làm 3 phân nhóm chính dựa trên bước sóng, bao gồm: UV-A, UV-B và UV-C. Trong đó, UV-C đã bị tầng ozone của khí quyển hấp thụ hoàn toàn và không thể chạm tới mặt đất, còn lại UV-A và UV-B chính là hai thủ phạm trực tiếp tấn công nhan sắc của chúng ta.
Tia cực tím loại UV-A: Kẻ thù gây lão hóa xuyên thấu
UV-A thường được giới chuyên môn ví von là “tia UV sinh hoạt” bởi nó luôn hiện diện trong cuộc sống thường nhật của chúng ta. Điểm đáng sợ nhất của UV-A là nó sở hữu bước sóng rất dài. Ngay cả trong những ngày trời râm mát, nhiều mây hay khi bạn đang ngồi làm việc yên tĩnh trong nhà, loại tia này vẫn có thể dễ dàng xuyên thủng qua các đám mây dày và đi xuyên qua cả lớp kính cửa sổ.
Nó không dừng lại ở bề mặt mà đâm xuyên thẳng xuống tận lớp hạ bì nằm sâu bên trong da. Tại đây, nó bắt đầu quá trình oxy hóa các hắc sắc tố melanin, không chỉ làm cho làn da trở nên đen sạm đi mà còn trực tiếp phá vỡ mạng lưới collagen, làm mất đi độ săn chắc, độ đàn hồi của biểu bì, gây ra tình trạng lão hóa do ánh sáng (hiện tượng quang hóa) vô cùng nghiêm trọng. Hậu quả lâu dài là sự xuất hiện của các nếp nhăn sâu và tình trạng da chảy xệ chùng nhão.
Tia cực tím loại UV-B: Nguyên nhân gây cháy nắng và sạm nám
Khác với UV-A, tia UV-B lại được gọi với cái tên là “tia UV hoạt động ngoài trời”. Đây là tác nhân chính gây ra tình trạng da bị ửng đỏ, bỏng rát mỗi khi chúng ta tham gia các hoạt động ngoài trời hay đi du lịch.
Khi da tiếp xúc với lượng lớn UV-B, cơ chế tự vệ của cơ thể sẽ bị kích hoạt, làm sản sinh ồ ạt các tế bào hắc tố melanin. Sự gia tăng đột biến của melanin này chính là nguồn cơn trực tiếp dẫn đến việc hình thành các đốm nâu, sạm nám và tàn nhang. Tuy nhiên, UV-B có bước sóng ngắn hơn nên chúng ta có thể chủ động ngăn chặn và làm suy yếu chúng ở một mức độ nhất định bằng các biện pháp che chắn vật lý như sử dụng ô (dù) che nắng hay mặc các loại quần áo dài tay bảo hộ.
Nguyên tắc 80/20: Tia cực tím quyết định sự lão hóa của bạn
Nhiều người thường đổ lỗi cho sự xuất hiện của nếp nhăn và đốm nâu là do quy luật tuổi tác không thể chối cãi. Thế nhưng, các nghiên cứu khoa học chuyên sâu về da liễu đã chỉ ra một tỷ lệ vô cùng bất ngờ: sự lão hóa tự nhiên do tuổi tác (yếu tố sinh học) thực chất chỉ chiếm vỏn vẹn 20% trong toàn bộ nguyên nhân khiến da bị già đi.
Điều đó có nghĩa là, 80% nguyên nhân còn lại gây ra sự xuống cấp của làn da hoàn toàn đến từ những tổn thương do hiện tượng lão hóa vì ánh sáng một hậu quả trực tiếp do bức xạ mặt trời gây ra.
Nhận thức được tỷ lệ 80/20 này, chúng ta có thể khẳng định rằng việc thoa kem chống nắng không đơn thuần chỉ là để giữ cho da không bị đen đi hay ngăn ngừa bỏng rát tạm thời. Quan trọng hơn cả, kem chống nắng đang gánh vác một sứ mệnh cực kỳ lớn lao: đó là bảo tồn và duy trì sự trẻ trung, độ căng mịn của làn da từ bên trong cấu trúc tế bào.
Bí quyết đọc chỉ số và chọn kem chống nắng ngăn tia cực tím
Khi bước vào cửa hàng mỹ phẩm, bạn sẽ bị bủa vây bởi vô số các sản phẩm với những chỉ số SPF và PA khác nhau. Việc hiểu rõ ý nghĩa của chúng sẽ giúp bạn chọn được “tấm khiên” hoàn hảo nhất để chống lại tia cực tím.
Chỉ số SPF và PA khác nhau như thế nào?
Trên bao bì của các tuýp kem chống nắng, bạn sẽ luôn bắt gặp hai thông số đặc trưng này.
- SPF (Sun Protection Factor): Đây là thước đo thể hiện mức độ bảo vệ da chống lại tia UV-B thủ phạm chính gây ra tình trạng bỏng rát, ửng đỏ và hình thành sạm nám, tàn nhang. Theo quy chuẩn hiện hành, chỉ số SPF có giá trị cao nhất được phép ghi trên bao bì là mức 50, mọi sản phẩm có khả năng bảo vệ lớn hơn mức này đều sẽ được ký hiệu chung là “50+”.
- PA (Protection Grade of UVA): Đây là chỉ số thể hiện năng lực ngăn chặn tia UV-A nguyên nhân cốt lõi gây ra hiện tượng đứt gãy collagen, tạo nếp nhăn và làm da chảy xệ (quang lão hóa). Mức độ bảo vệ của chỉ số PA được thể hiện thông qua các dấu cộng (+), và mức độ chống lại UV-A mạnh mẽ nhất hiện nay được ký hiệu bằng 4 dấu cộng, tức là “++++”.
Chọn sản phẩm phù hợp với từng hoàn cảnh
Để tối ưu hóa việc chăm sóc da, các chuyên gia khuyên bạn nên linh hoạt thay đổi sản phẩm tùy thuộc vào bối cảnh sinh hoạt. Nếu bạn chỉ quanh quẩn với các hoạt động thường nhật như đi dạo gần nhà, đi siêu thị hay làm việc trong văn phòng, các dòng sản phẩm có chỉ số SPF dao động từ 20 đến 30, và PA ở mức + hoặc ++ là đã đủ để đáp ứng nhu cầu bảo vệ an toàn.
Tuy nhiên, nếu bạn phải đối mặt với những hoạt động giải trí ngoài trời, tắm biển hay chơi thể thao dưới cái nắng gay gắt, việc trang bị những sản phẩm có sức mạnh tối đa ở mức SPF50+ và PA++++ là điều bắt buộc.
Mặt khác, với sự nâng cao ý thức về việc bảo vệ nhan sắc trong thời đại hiện nay, rất nhiều người dùng vẫn ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có chỉ số chống nắng cao ngay cả trong sinh hoạt hàng ngày. Nắm bắt được tâm lý này, ngành công nghiệp mỹ phẩm đã tung ra thị trường hàng loạt các sản phẩm chống nắng đa chức năng. Các dòng kem chống nắng thế hệ mới này không chỉ sở hữu chỉ số bảo vệ quang phổ rộng thuộc mức cao nhất, mà còn được tích hợp thêm các hoạt chất dưỡng da chuyên sâu.
Những sản phẩm đa năng như vậy chính là sự lựa chọn cực kỳ thông minh dành cho những ai muốn phong tỏa toàn diện tác hại của ánh nắng mọi lúc, mọi nơi, đồng thời không bao giờ rơi vào trạng thái bối rối trước những chuyến đi dạo hay những kế hoạch vui chơi đột xuất ngoài trời.
5. Phương pháp bôi kem chống nắng ngăn tia cực tím đúng cách
Việc sở hữu một loại kem chống nắng xịn sò với các chỉ số cao ngất ngưởng sẽ trở nên hoàn toàn vô nghĩa nếu như bạn áp dụng sai kỹ thuật.
Nhiều người vì tiết kiệm hoặc sợ cảm giác bết dính nên thường bôi một lượng kem quá ít so với định mức tiêu chuẩn, hoặc thoa kem qua loa dẫn đến tình trạng loang lổ, chỗ có chỗ không. Những sai lầm tai hại này chính là kẽ hở tạo cơ hội cho ánh nắng vô tình gây ra hiện tượng cháy nắng cục bộ. Ngoài ra, dù bạn có bôi kem chuẩn xác và kỹ lưỡng đến đâu vào buổi sáng, thì sự cọ xát với quần áo, khẩu trang hay lượng mồ hôi túa ra trong ngày cũng sẽ cuốn trôi đi lớp bảo vệ ấy.
Vì vậy, nguyên tắc bất di bất dịch đối với mọi dạng kết cấu chống nắng (từ dạng kem, dạng sữa cho đến dạng gel) là: phải thoa thật đều một lượng kem đúng theo chỉ định của nhà sản xuất, và bắt buộc phải bôi lại (re-apply) liên tục sau mỗi 2 đến 3 giờ đồng hồ. Đây là chìa khóa then chốt nhất để vô hiệu hóa hoàn toàn sự tàn phá của tia sáng mặt trời.
Trong quá trình thoa kem, bạn cần đặc biệt chăm chút và bôi dặm thêm nhiều lớp ở những vị trí nhô cao trên khuôn mặt như vùng trán, chóp mũi và hai bên gò má nơi thường xuyên phải hứng chịu trực tiếp luồng ánh sáng chiếu thẳng xuống. Các khu vực hay cử động mạnh như nếp nhăn khóe mắt hay đường rãnh cười cũng rất dễ bị trôi kem và cần được dặm lại kỹ lưỡng.
Bên cạnh đó, tuyệt đối đừng bỏ quên vùng cổ và mu bàn tay, bởi đây là những bộ phận vô cùng nhạy cảm, dễ dàng “tố cáo” tuổi tác thật sự của bạn nhất nếu bị bỏ bê.
Tham khảo: Hướng dẫn chọn kem chống nắng theo loại da (4 loại kem chống nắng)
Lời Kết
Việc thực hiện các biện pháp chống nắng toàn diện, không phân biệt xuân hạ thu đông chính là chiếc chìa khóa vàng giúp bạn duy trì một nền da tươi trẻ, rạng rỡ và tràn đầy sức sống. Vào giữa ngày, khi lớp trang điểm làm bạn e ngại việc thoa lại kem chống nắng dạng lỏng, hãy thông minh tận dụng các sản phẩm chống nắng dạng phấn phủ giúp vừa dặm lại lớp nền vừa bảo vệ da, hoặc các sản phẩm dạng xịt phun sươngvô cùng tiện lợi có thể xịt trực tiếp xuyên qua lớp makeup.
Bằng cách thấu hiểu kẻ thù vô hình mang tên tia cực tím và rèn luyện những thói quen bảo vệ da khoa học, bạn hoàn toàn có quyền tự tin làm chủ và lưu giữ nét thanh xuân kiêu hãnh của chính mình trước dòng chảy của thời gian.
THAM KHẢO THÊM THÔNG TIN